Tag Archives: Evolution

Σεξουαλική συμπεριφορά στα πουλιά

Τα πουλιά και οι μέλισσες

Από τον Tim Birkhead

Ένα πρόσφατο βιβλίο φέρνει στο φως το πώς ο Δαρβίνος έκανε λάθος σχετικά με τη σεξουαλική συμπεριφορά στα πουλιά, και τι μας λέει το λάθος του για την πρόοδο της επιστημονικής γνώσης.

Bloomsbury Publishing, 2011

Για περισσότερο από 100 χρόνια, ήταν ευρέως αποδεκτό ότι στην πλειοψηφία τους τα θηλυκά πουλιά ήταν σεξουαλικά μονογαμικά. Ο ίδιος ο Κάρολος Δαρβίνος φαίνεται να έχει ξεκινήσει αυτή τη φήμη. Το 1871, στο «The Descent of Man», είναι εντελώς κατηγορηματικός : το θηλυκό, καίτοι συγκριτικά παθητικό, ασκεί γενικά κάποια επιλογή και δέχεται ένα αρσενικό κατά προτίμηση έναντι άλλων. Ο Δαρβίνος ήταν εξίσου σαφής για τη συμπεριφορά των αρσενικών πουλιών: ήταν, σαν τα ανθρώπινα αρσενικά, συχνά έκλυτα.

Οι ιδέες του Δαρβίνου άσκησαν τόση επιρροή που για τον επόμενο αιώνα, η έννοια της θηλυκής πίστης παρέμεινε αδιαφιλονίκητη. Το 2008 στο βιβλίο μου, The Wisdom of Birds, διηγούμαι την ιστορία για το πώς οι ορνιθολόγοι υπερνίκησαν τελικά την υπόθεση του Δαρβίνου, μαζί με άλλα μαθήματα που έχουμε μάθει από τη μελέτη των πτηνών.

Είναι πιθανό ο Δαρβίνος να γνώριζε ότι δεν ήταν αλήθεια. Διατηρούσε περιστέρια, και είναι γνωστό στους εκτροφείς περιστεριών ότι τα πουλιά επιδίδονται σε συνουσία και εκτός ζευγαριού. Ο Δαρβίνος γνώριζε επίσης ένα στέλεχος περιστεριών γνωστό σαν περιστέρι κλέφτης, στο οποίο τα αρσενικά ήταν τόσο ελκυστικά που θα μπορούσαν να δελεάσουν ένα ήδη ζευγαρωμένο θηλυκό να εγκαταλείψει τον σύντροφο και τα αυγά της και να πετάξει μακριά μαζί με έναν ομορφότερο σύντροφο. Παρά το γεγονός ότι γνώριζε αυτά τα ερωτοτροπήματα, ο Δαρβίνος επέλεξε να χαρακτηρίσει τα θηλυκά πουλιά ως μονογαμικά.

Λειτουργούσε μάλλον εκ του ασφαλούς. Στη βικτωριανή Αγγλία, απλά δεν ήταν ταιριαστό για έναν αξιοσέβαστο επιστήμονα και κύριο να επιστήσει την προσοχή στην ύπαρξη της γυναικείας ανηθικότητας, πόσο μάλλον να το αιτιολογήσει με βιολογικούς όρους.

Αλλά ο Δαρβίνος δεν υπέκυπτε απλά στις πιέσεις της σύγχρονης κοινωνίας. Η κόρη του, Etty, βοηθούσε να ελεγχθούν οι αποδείξεις στα βιβλία του και λογόκρινε επίσης τον πατέρα της, εξαλείφοντας αυτό που θεωρούσε ακατάλληλο εδάφιο. Όταν ο Δαρβίνος είχε να διαπραγματευθεί θέματα που δεν ήθελε να τα διαβάσει η Etty, όπως η σεξουαλική διέγερση των θηλυκών πρωτευόντων, έγραφε το τμήμα στα λατινικά, αφού αυτή δεν μπορούσε να το μεταφράσει. Όταν έφτασε στη γυναικεία ανηθικότητα, ακολούθησε την εύκολη λύση και το παραμέλησε.

Στα μέσα της δεκαετία του 1960, ο David Lack, αναμφισβήτητα ο πιο σημαίνων ορνιθολόγος του 20ου αιώνα, διεξήγαγε μια ευρεία μελέτη των αναπαραγωγικών συστημάτων των πουλιών και «επιβεβαίωσε» ότι, πάνω από το 90 τοις εκατό όλων των ειδών πτηνών αναπαράγονται ως ζεύγη. Η αυτονόητη υπόθεσή του, στα βήματα του Δαρβίνου, ήταν ότι μονογαμία σήμαινε πιστότητα των θηλυκών.

Μέχρι τη στιγμή που δημοσιεύονταν τα αποτελέσματα του Lack, περισσότεροι ορνιθολόγοι διενεργούσαν μελέτες συμπεριφοράς των πτηνών στα οποία είχαν τοποθετήσει έγχρωμα δαχτυλίδια, επιτρέποντας στους ερευνητές να τα αναγνωρίζουν ως άτομα. Παρατήρησαν ότι οι γυναίκες δεν ήταν πάντα σεξουαλικά μονογαμικές. Έτσι ήταν και η προσέγγιση του Δαρβίνου, ότι οι ερευνητές εξηγούσαν αυτά τα ανώμαλα αποτελέσματα κατηγορώντας τα αρσενικά και εικάζοντας ότι είχαν ορμονικές ανισορροπίες!

Στη συνέχεια, στις αρχές της δεκαετίας του 1970, εξελικτικοί βιολόγοι άρχισαν να μεταστρέφονται από τη σκέψη ότι η φυσική επιλογή ευνοεί ή είναι δυσμενής σε ομάδες ή πληθυσμούς, εστιάζοντας κατηγορηματικά στα άτομα. Η ατομική-επιλογή κρίνουμε ότι άλλαξε τα πάντα. Σύμφωνα με το παράδειγμα της ομαδικής επιλογής, η αναπαραγωγή ήταν μια συνεργατική κοινοπραξία μεταξύ ανδρών και γυναικών. Σύμφωνα με το παράδειγμα ατομική-επιλογή, ωστόσο, κάθε άτομο τείνει να μεγιστοποιήσει τη δική του ικανότητα.

Η επιβεβαίωση της ευρείας συμμετοχής γυναικών (και ανδρών) σε ακολασίες μεταξύ των κατά τα άλλα κοινωνικά μονογαμικών πουλιών προήλθε από λεπτομερείς παρατηρήσεις συμπεριφοράς και, αρχής γενομένης από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, από μελέτες καταγωγής που χρησιμοποιούν τη νέα, εξαιρετικά ισχυρή μέθοδο του αποτυπώματος DNA.

Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Σχεδόν κάθε είδος πουλιών, που προηγουμένως υποτίθεται ότι ήταν πιστά, επιδεικνύει κάποιο βαθμό απιστίας. Σαφώς υπάρχουν μερικά πραγματικά μονογαμικά πουλιά, όπως ο βουβός κύκνος, αλλά στα περισσότερα είδη κάποια θηλυκά έχουν μερικά από τα αυγά τους γονιμοποιημένα από άλλα αρσενικά, εκτός από το σύντροφό τους. Σε είδη όπως η Ευρωπαϊκή σιταρήθρα των καλαμιών, παρά τη διατήρηση μονογαμικών δεσμών στα ζευγάρια, πάνω από το 75 τοις εκατό όλων των αυγών γονιμοποιούνται από το σπέρμα άλλων αρσενικών».

Το όφελος της ακολασίας για τους άνδρες είναι σαφές-περισσότεροι απογόνοι. Αλλά τι θα κέρδιζαν τα θηλυκά από το να είναι άπιστες; Παρά τα 25 χρόνια έρευνας, καθώς και τις μελέτες πατρότητας σε σχεδόν 150 είδη, ακόμη δεν ξέρουμε την απάντηση. Μπορεί να είναι και το ότι όπως και με την αλλαγή στην εξελικτική σκέψη κατά τις αρχές της δεκαετίας του 1970, ένα άλλο παράδειγμα αλλαγής στις σκέψεις μας απαιτείται για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό.

Ο Tim Birkhead, εταίρος της Βασιλικής Εταιρείας, είναι καθηγητής της Ζωολογίας στο Πανεπιστήμιο του Sheffield, UK. Η έρευνά του-κυρίως στα πτηνά-τον έχει κάνει γνωστό σε όλο τον κόσμο. Έχει κερδίσει βραβεία για προπτυχιακές διδασκαλίες του και έχει δεσμευτεί στη δημόσια κατανόηση της επιστήμης. Ένα απόσπασμα του βιβλίου του μπορεί να προσεγγιστεί από εδώ.

Ενδιαφέροντα Animations Βιολογίας

Στον σύνδεσμο
υπάρχουν αρκετά animations με πολλά ενδιαφέροντα θέματα,
όπως φαίνεται ακολούθως.

π.χ. στην κατηγορία General Biology υπάρχουν τα παρακάτω:

Meiosis
Meiosis
Mitosis
Mitosis
Cellular Organelles
The Evolution of Cellular Organelles
Cellular Respiration
Cellular Respiration
Reflex Arcs
Reflex Arcs
Human ES Cells
Human Embryonic Stem Cells
Ovarian and Uterine Cycles
The Ovarian and Uterine Cycles
Heat Changes Protein Structure
Heat Changes Protein Structure
The Kidney
The Mammalian Kidney
Independent Assortment
Independent Assortment of Alleles
DNA Library
Construction of a DNA Library
Life Cycle of a Moss
Life Cycle of a Moss
Angiosperms
Life Cycle of an Angiosperm
Meselson-Stahl
The Meselson-Stahl Experiment
Harvesting light
Harvesting Light
IVF
Translation-Linked Protein Secretion
Life Cycle of HIV
Life Cycle of HIV, a Retrovirus
Gel Electrophoresis
Gel Electrophoresis
DNA Chip Technology
DNA Chip Technology
Independent Assortment
Independent Assortment and Gamete Diversity
Inflammation
Nonspecific Inflammatory Response
Fixed Behaviors
Simple Stimuli Trigger Fixed Behaviors
Pulse-Chase Experiment
A Pulse-Chase Experiment
Vesicle Budding and Fusing
Vesicle Budding and Fusing
Solar Compass
Time-Compensated Solar Compass
Electron Transport
Electron Transport: Aerobic and Anaerobic Conditions
Blood Pressure
Measuring Blood Pressure
Human Heart
Blood Flow through the Human Heart
The Synapse
The Synapse
Carrier Proteins
Carrier Proteins
Action Potentials
Action Potentials
Polyribosomes
Polyribosomes
Properties of Water
Properties of Water
Enzymes
Activation Energy and Enzymes
Mistakes in Meiosis
Mistakes in Meiosis
Mendel's Experiments
Mendel’s Experiments
Scientific Method
The Scientific Method
Lac Operon
The lac Operon