Category Archives: ecology

Σεξουαλική συμπεριφορά στα πουλιά

Τα πουλιά και οι μέλισσες

Από τον Tim Birkhead

Ένα πρόσφατο βιβλίο φέρνει στο φως το πώς ο Δαρβίνος έκανε λάθος σχετικά με τη σεξουαλική συμπεριφορά στα πουλιά, και τι μας λέει το λάθος του για την πρόοδο της επιστημονικής γνώσης.

Bloomsbury Publishing, 2011

Για περισσότερο από 100 χρόνια, ήταν ευρέως αποδεκτό ότι στην πλειοψηφία τους τα θηλυκά πουλιά ήταν σεξουαλικά μονογαμικά. Ο ίδιος ο Κάρολος Δαρβίνος φαίνεται να έχει ξεκινήσει αυτή τη φήμη. Το 1871, στο «The Descent of Man», είναι εντελώς κατηγορηματικός : το θηλυκό, καίτοι συγκριτικά παθητικό, ασκεί γενικά κάποια επιλογή και δέχεται ένα αρσενικό κατά προτίμηση έναντι άλλων. Ο Δαρβίνος ήταν εξίσου σαφής για τη συμπεριφορά των αρσενικών πουλιών: ήταν, σαν τα ανθρώπινα αρσενικά, συχνά έκλυτα.

Οι ιδέες του Δαρβίνου άσκησαν τόση επιρροή που για τον επόμενο αιώνα, η έννοια της θηλυκής πίστης παρέμεινε αδιαφιλονίκητη. Το 2008 στο βιβλίο μου, The Wisdom of Birds, διηγούμαι την ιστορία για το πώς οι ορνιθολόγοι υπερνίκησαν τελικά την υπόθεση του Δαρβίνου, μαζί με άλλα μαθήματα που έχουμε μάθει από τη μελέτη των πτηνών.

Είναι πιθανό ο Δαρβίνος να γνώριζε ότι δεν ήταν αλήθεια. Διατηρούσε περιστέρια, και είναι γνωστό στους εκτροφείς περιστεριών ότι τα πουλιά επιδίδονται σε συνουσία και εκτός ζευγαριού. Ο Δαρβίνος γνώριζε επίσης ένα στέλεχος περιστεριών γνωστό σαν περιστέρι κλέφτης, στο οποίο τα αρσενικά ήταν τόσο ελκυστικά που θα μπορούσαν να δελεάσουν ένα ήδη ζευγαρωμένο θηλυκό να εγκαταλείψει τον σύντροφο και τα αυγά της και να πετάξει μακριά μαζί με έναν ομορφότερο σύντροφο. Παρά το γεγονός ότι γνώριζε αυτά τα ερωτοτροπήματα, ο Δαρβίνος επέλεξε να χαρακτηρίσει τα θηλυκά πουλιά ως μονογαμικά.

Λειτουργούσε μάλλον εκ του ασφαλούς. Στη βικτωριανή Αγγλία, απλά δεν ήταν ταιριαστό για έναν αξιοσέβαστο επιστήμονα και κύριο να επιστήσει την προσοχή στην ύπαρξη της γυναικείας ανηθικότητας, πόσο μάλλον να το αιτιολογήσει με βιολογικούς όρους.

Αλλά ο Δαρβίνος δεν υπέκυπτε απλά στις πιέσεις της σύγχρονης κοινωνίας. Η κόρη του, Etty, βοηθούσε να ελεγχθούν οι αποδείξεις στα βιβλία του και λογόκρινε επίσης τον πατέρα της, εξαλείφοντας αυτό που θεωρούσε ακατάλληλο εδάφιο. Όταν ο Δαρβίνος είχε να διαπραγματευθεί θέματα που δεν ήθελε να τα διαβάσει η Etty, όπως η σεξουαλική διέγερση των θηλυκών πρωτευόντων, έγραφε το τμήμα στα λατινικά, αφού αυτή δεν μπορούσε να το μεταφράσει. Όταν έφτασε στη γυναικεία ανηθικότητα, ακολούθησε την εύκολη λύση και το παραμέλησε.

Στα μέσα της δεκαετία του 1960, ο David Lack, αναμφισβήτητα ο πιο σημαίνων ορνιθολόγος του 20ου αιώνα, διεξήγαγε μια ευρεία μελέτη των αναπαραγωγικών συστημάτων των πουλιών και «επιβεβαίωσε» ότι, πάνω από το 90 τοις εκατό όλων των ειδών πτηνών αναπαράγονται ως ζεύγη. Η αυτονόητη υπόθεσή του, στα βήματα του Δαρβίνου, ήταν ότι μονογαμία σήμαινε πιστότητα των θηλυκών.

Μέχρι τη στιγμή που δημοσιεύονταν τα αποτελέσματα του Lack, περισσότεροι ορνιθολόγοι διενεργούσαν μελέτες συμπεριφοράς των πτηνών στα οποία είχαν τοποθετήσει έγχρωμα δαχτυλίδια, επιτρέποντας στους ερευνητές να τα αναγνωρίζουν ως άτομα. Παρατήρησαν ότι οι γυναίκες δεν ήταν πάντα σεξουαλικά μονογαμικές. Έτσι ήταν και η προσέγγιση του Δαρβίνου, ότι οι ερευνητές εξηγούσαν αυτά τα ανώμαλα αποτελέσματα κατηγορώντας τα αρσενικά και εικάζοντας ότι είχαν ορμονικές ανισορροπίες!

Στη συνέχεια, στις αρχές της δεκαετίας του 1970, εξελικτικοί βιολόγοι άρχισαν να μεταστρέφονται από τη σκέψη ότι η φυσική επιλογή ευνοεί ή είναι δυσμενής σε ομάδες ή πληθυσμούς, εστιάζοντας κατηγορηματικά στα άτομα. Η ατομική-επιλογή κρίνουμε ότι άλλαξε τα πάντα. Σύμφωνα με το παράδειγμα της ομαδικής επιλογής, η αναπαραγωγή ήταν μια συνεργατική κοινοπραξία μεταξύ ανδρών και γυναικών. Σύμφωνα με το παράδειγμα ατομική-επιλογή, ωστόσο, κάθε άτομο τείνει να μεγιστοποιήσει τη δική του ικανότητα.

Η επιβεβαίωση της ευρείας συμμετοχής γυναικών (και ανδρών) σε ακολασίες μεταξύ των κατά τα άλλα κοινωνικά μονογαμικών πουλιών προήλθε από λεπτομερείς παρατηρήσεις συμπεριφοράς και, αρχής γενομένης από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, από μελέτες καταγωγής που χρησιμοποιούν τη νέα, εξαιρετικά ισχυρή μέθοδο του αποτυπώματος DNA.

Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Σχεδόν κάθε είδος πουλιών, που προηγουμένως υποτίθεται ότι ήταν πιστά, επιδεικνύει κάποιο βαθμό απιστίας. Σαφώς υπάρχουν μερικά πραγματικά μονογαμικά πουλιά, όπως ο βουβός κύκνος, αλλά στα περισσότερα είδη κάποια θηλυκά έχουν μερικά από τα αυγά τους γονιμοποιημένα από άλλα αρσενικά, εκτός από το σύντροφό τους. Σε είδη όπως η Ευρωπαϊκή σιταρήθρα των καλαμιών, παρά τη διατήρηση μονογαμικών δεσμών στα ζευγάρια, πάνω από το 75 τοις εκατό όλων των αυγών γονιμοποιούνται από το σπέρμα άλλων αρσενικών».

Το όφελος της ακολασίας για τους άνδρες είναι σαφές-περισσότεροι απογόνοι. Αλλά τι θα κέρδιζαν τα θηλυκά από το να είναι άπιστες; Παρά τα 25 χρόνια έρευνας, καθώς και τις μελέτες πατρότητας σε σχεδόν 150 είδη, ακόμη δεν ξέρουμε την απάντηση. Μπορεί να είναι και το ότι όπως και με την αλλαγή στην εξελικτική σκέψη κατά τις αρχές της δεκαετίας του 1970, ένα άλλο παράδειγμα αλλαγής στις σκέψεις μας απαιτείται για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό.

Ο Tim Birkhead, εταίρος της Βασιλικής Εταιρείας, είναι καθηγητής της Ζωολογίας στο Πανεπιστήμιο του Sheffield, UK. Η έρευνά του-κυρίως στα πτηνά-τον έχει κάνει γνωστό σε όλο τον κόσμο. Έχει κερδίσει βραβεία για προπτυχιακές διδασκαλίες του και έχει δεσμευτεί στη δημόσια κατανόηση της επιστήμης. Ένα απόσπασμα του βιβλίου του μπορεί να προσεγγιστεί από εδώ.

ΕΡΤ online » ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

Vodpod videos no longer available.

Μείωση φυτοπλαγκτόν επιταχύνει την κλιματική αλλαγή

Μειώνεται συνεχώς το φυτοπλαγκτόν της Γης

εδώ και έναν αιώνα λόγω κλιματικής αλλαγής. Απειλή για πολλούς θαλάσσιους οργανισμούς.

Το θαλάσσιο φυτοπλαγκτόν, το σύνολο των απειράριθμων μικροσκοπικών οργανισμών που «καταβροχθίζουν» αέρια του θερμοκηπίου και τρέφουν -άμεσα ή έμμεσα- κάθε ζωντανό πλάσμα των ωκεανών, μειώνεται εδώ και ένα αιώνα με μέσο ετήσιο ρυθμό περίπου 1%. Αυτός διαπίστωσε για πρώτη φορά μια νέα καναδική επιστημονική μελέτη, που προειδοποιεί ότι, αν αυτή η ανησυχητική τάση συνεχιστεί, θα αποδιοργανώσει τις αλυσίδες τροφής στις θάλασσες του πλανήτη (μειώνοντας κι άλλο τα ψάρια που αλιεύονται για ανθρώπινη κατανάλωση), ενώ παράλληλα θα επιταχύνει την κλιματική αλλαγή.

Η έρευνα, που κράτησε τρία χρόνια, υπολογίζει ότι μόνο μετά το 1950 έχει χαθεί περίπου το 40% του φυτοπλαγκτού. Οι επιστήμονες γνώριζαν από δορυφορικές εικόνες ότι το φυτοπλαγκτόν στα ανώτερα στρώματα των θαλασσών μειώνεται εδώ και 30 χρόνια, με συνέπεια την μείωση της συγκέντρωσης χλωροφύλλης, της πράσινης ουσίας η οποία βοηθά το φυτοπλαγκτόν να φωτοσυνθέτει, δηλαδή να απορροφά διοξείδιο και να απελευθερώνει οξυγόνο (περίπου το μισό αυτού που αναπνέουμε).

Όμως η νέα έρευνα, υπό τον καθηγητή Ντάνιελ Μπόις του πανεπιστημίου Νταλουζί του Χάλιφαξ, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Nature», σύμφωνα με το BBC και το Γαλλικό Πρακτορείο, μελετώντας παλαιά ναυτιλιακά αρχεία που φθάνουν μέχρι το 1900 και κατέγραφαν τη διαφάνεια των νερών (σχετίζεται άμεσα με την ποσότητα φυτοπλαγκτού στο νερό), έρχεται να διαπιστώσει ότι η τάση μείωσης του φυτοπλαγκτού έχει ξεκινήσει εδώ και τουλάχιστον ένα αιώνα σε όλο σχεδόν τον πλανήτη. Εξαίρεση αποτελούν μόνο μερικές παράκτιες ζώνες, όπου το φυτοπλαγκτόν έχει αυξηθεί, καθώς εκεί χύνονται τα χημικά υπολείμματα από τα γεωργικά λιπάσματα, τα οποία ευνοούν την ανάπτυξη του φυτοπλαγκτού.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κυριάρχησαν λόγω ηφαιστείων οι δεινόσαυροι

dinosaursΟι δεινόσαυροι εξαφανίστηκαν πριν από περίπου 65 εκατ. χρόνια μετά από μια πρόσκρουση ενός μεγάλου αντικειμένου (αστεροειδή ή κομήτη) στη Γη, όπως δείχνουν όλες οι ενδείξεις. Όμως πώς «ήρθαν στην εξουσία» πριν από 200 εκατ. χρόνια; Σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα, πέτυχαν να κυριαρχήσουν στον πλανήτη μας και να παραμείνουν το κυρίαρχο είδος επί σχεδόν 160 εκατομμύρια χρόνια χάρη σε διαδοχικές τεράστιες εκρήξεις ηφαιστείων.

Εντυπωσιακά στοιχεία

Η νέα μελέτη έγινε υπό την παλαιοντολόγο και καθηγήτρια γεωλογικών επιστημών Τζέσικα Γουαϊτσάιντ του πανεπιστημίου Μπράουν, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PNAS της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ.

Τρομερές ηφαιστειακές εκρήξεις οδήγησαν σε μεταβολή του κλίματος, προκαλώντας την μαζική εξαφάνιση όλων των βασικών ανταγωνιστών των δεινοσαύρων, αφήνοντας ανοικτό πλέον το πεδίο για να κυριαρχήσουν οι τελευταίοι, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Οι ερευνητές ανέλυσαν διάφορα στοιχεία, όπως ίχνη φυτών και ξύλου που βρέθηκαν ενσωματωμένα σε πετρώματα που προέρχονταν από λάβα, η οποία χρονολογείται από την μαζική καταστροφή των ειδών στο τέλος της εποχής του Τριαδικού, όταν εξαφανίστηκαν τα μισά (50%) τετράποδα της ξηράς, τα μισά φυτά και το ένα πέμπτο (20%) των ειδών της θάλασσας.

Οι ερευνητές, συγκρίνοντας τις αυξομειώσεις δύο διαφορετικών ισοτόπων (μορφών) του άνθρακα, που συνέβησαν στη διάρκεια των ηφαιστειακών εκρήξεων του μακρινού παρελθόντος, διαπίστωσαν ότι είχε διαταραχθεί σημαντικά ο λεγόμενος «κύκλος του άνθρακα» στη Γη εκείνη την εποχή και είχαν αυξηθεί στα ύψη το διοξείδιο του άνθρακα και τα σωματίδια του αέρα. Αυτό θα είχε ως συνέπεια ένα «σούπερ φαινόμενο του θερμοκηπίου» και μια μεγάλη άνοδο της θερμοκρασίας, που τελικά θα οδήγησε στον αφανισμό μεγάλου μέρους των χλωρίδας και της πανίδας του πλανήτη μας, ανοίγοντας τον δρόμο στους δεινόσαυρους

Οι επιστήμονες δεν είναι ακόμα σίγουροι ποιος ακριβώς ήταν ο μηχανισμός (αν ήταν ένας μόνο) που σκότωσε τα είδη. Ούτε μπορούν να πουν με βεβαιότητα πώς και γιατί οι δεινόσαυροι επιβίωσαν -χωρίς να αποκλείουν ότι επρόκειτο απλώς για «τυφλή τύχη» και τίποτε περισσότερο. Οι βασικοί ανταγωνιστές των δεινοσαύρων που εξαφανίστηκαν, έμοιαζαν με κροκόδειλους (crurotarsans) και εκτιμάται ότι έδιναν τρομερές και φονικές μάχες με τους δεινόσαυρους στη διάρκεια της Τριαδικής περιόδου.

Οι ερευνητές επισήμαναν ότι οι ηφαιστειακές εκρήξεις πριν 200 εκατ. χρόνια (σε μια εποχή που η Β. Αμερική απομακρυνόταν από την Αφρική και δημιουργούνταν ο Ατλαντικός ανάμεσά τους, διασπώντας έτσι πλέον την μέχρι τότε ενιαία υπερήπειρο Παγγαία) οδήγησαν στη διάχυση τεραστίων ποσοτήτων λάβας πάνω στην επιφάνεια του πλανήτη μας, σε μια έκταση που καλύπτει περίπου 9 έως 11 τετραγωνικά χιλιόμετρα και είναι περίπου το ένα τρίτο του μεγέθους της Σελήνης. «Μιλάμε για ένα σοβαρό τμήμα της Γης, που καλύφθηκε από λάβα«, επεσήμανε η δρ Γουαϊτσάιντ.

Πρόσφατα, μια ομάδα ειδικών επιστημόνων κατέληξε με συναίνεση στο συμπέρασμα ότι ένας διαστημικός βράχος μήκους 10 – 15 χιλιομέτρων έπεσε πάνω στη Γη, στη χερσόνησο Γιουκατάν, πριν από 65 εκατ. χρόνια περίπου, προκαλώντας τον αφανισμό των δεινοσαύρων, ανοίγοντας έτσι, με τη σειρά του, το δρόμο στα θηλαστικά πλέον -και τελικά στον άνθρωπο.

Από  news.ert.gr Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ

“Νέο”… είδος ανθρώπου

Ξάδελφος από καιρό χαμένος
Οστό που βρέθηκε στη Σιβηρία «ανήκε σε άγνωστο είδος ανθρώπου»

Associated Press

Η θέα από τη σπηλιά όπου βρέθηκε το μοναδικό οστό. Αυτό πρέπει να αντίκριζε και ο μακρινός μας ξάδελφος.

Ουάσινγκτον
Ερευνητές που πραγματοποίησαν γενετικές εξετάσεις  σε ένα οστό που βρέθηκε σε σπηλιά της Σιβηρίας έμειναν έκπληκτοι όταν διαπίστωσαν ότι δεν προέρχεται από σύγχρονο άνθρωπο ούτε από τον άνθρωπο του Νεάντερταλ. Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, ένα ακόμα είδος θα πρέπει να προστεθεί στο οικογενειακό μας δέντρο.

Το οστό ενός ανθρώπινου δάχτυλου βρέθηκε το 2008 σε μια απομονωμένη σπηλιά των ορέων Αλτάι στη Σιβηρία. Οι Ρώσοι ερευνητές που το εντόπισαν δεν του έδωσαν τότε σημασία, υποθέτοντας ότι προερχόταν από τους Νεάντερταλ που είναι γνωστό ότι ζούσαν στην περιοχή μέχρι πριν από 30.000 χρόνια.

Την υπόθεση αυτή ανατρέπει τώρα η ομάδα του Σβάντε Πάαμπο, κορυφαίου ειδικού στο Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ στη Λειψία της Γερμανία (είχε γίνει διάσημος για τον προσδιορισμό της πρώτης γενετικής αλληλουχίας από οστά Νεάντερταλ).

O Dr Πάαμπο αναφέρει στο περιοδικό Nature ότι το γενετικό υλικό από το οστό της Σιβηρίας (και συγκεκριμένα το μιτοχονδριακό DNA) δεν ταιριάζει με το DNA ούτε του Homo sapiens ούτε του Homo neandertalensis. Η «γυναίκα-Χ», όπως ονομάστηκε το πλάσμα, που ζούσε πριν από 30.000 – 50.000 χρόνια, είχε ένα κοινό πρόγονο με τους ανθρώπους και τους Νεάντερταλ πριν από περίπου ένα εκατομμύριο χρόνια, αλλά διαφέρει από αυτά τα δύο είδη. Αυτό υποδηλώνει ότι ανήκει σε άγνωστο μέχρι σήμερα είδος του γένους Homo.

«Σχεδόν δεν το πίστευα. Ακουγόταν υπερβολικά τραβηγμένο για να είναι αληθινό» σχολιάζει ο ερευνητής στο δικτυακό τόπο του Nature. O ίδιος πιστεύει πως πρόκειται για νέο είδος, αναγνωρίζει όμως ότι αυτό θα πρέπει να επιβεβαιωθεί με περαιτέρω μελέτες.

Οι ερευνητές εξεπλάγησαν ακόμα περισσότερο όταν διαπίστωσαν ότι το DNA του οστού διέφερε από το DNA του σύγχρονου ανθρώπου περισσότερο από ό,τι διαφέρει το γενετικό υλικό του Νεάντερταλ. Αυτό υποδεικνύει ότι η εξελικτική γραμμή του είδους της Σιβηρίας διαχωρίστηκε από την εξελικτική γραμμή του ανθρώπου πριν από ένα εκατομμύριο χρόνια, αρκετά νωρίτερα από ό,τι διαχωρίστηκαν οι Νεάντερταλ.

Με άλλα λόγια, ο άνθρωπος της Σιβηρίας ήταν πιο μακρινός συγγενής μας από ό,τι ο Homo neanderthalensis. Πιθανώς, όμως, να ήταν κι αυτός απόγονος του Homo erectus, ο οποίος είχε εξαπλωθεί στην Ασία πριν από περίπου 2 εκατ. χρόνια, πολύ πριν εμφανιστεί ο σύγχρονος άνθρωπος.

Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, θα πρόκειται για την πρώτη φορά που ένα νέο είδος ανθρώπου αναγνωρίζεται από το γενετικό υλικό του.

Για «την κορφή του παγόβουνου», έκανε λόγο ο παλαιοανθρωπολόγος Κρις Στρίνγκερ του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, εκτιμώντας ότι πολλοί περισσότεροι ανθρωπίδες (ανθρωποειδείς), που δεν θα είναι ούτε άνθρωποι ούτε Νεάντερταλ, θα ανακαλυφθούν τα επόμενα χρόνια, ιδίως στην κεντρική και ανατολική Ασία.

Μέχρι πρόσφατα, οι ανθρωπολόγοι πίστευαν ότι οι Νεάντερταλ και οι άνθρωποι ήσαν οι μόνοι ανθρωπίδες που περιπλανιόνταν στην Ευρώπη και στην Ασία κατά την ύστερη Πλειστόκαινο περίοδο.

Η ανακάλυψη το 2003 στη νήσο Φλόρες της Ινδονησίας του, ηλικίας 17.000 ετών, μικρόσωμου «χόμπιτ» (Homo floresiensis), ένα πλάσμα με ύψος ενός μόλις μέτρου, που θεωρείται νέο είδος, ήρθε να ανατρέψει αυτή την αντίληψη.

Το νέο πλάσμα που ανακαλύφθηκε το 2008 στο σπήλαιο Ντενίσοβα της νότιας Σιβηρίας (στα όρη Αλτάι) από Ρώσους αρχαιολόγους και το οποίο πιθανώς ζούσε κοντά με τους ανθρώπους και τους Νεάντερταλ, επιβεβαιώνει ότι επικρατούσε μια πολύ πιο πολύπλοκη εικόνα, πέρα από το απλοϊκό δίπολο «σοφός» άνθρωπος (homo sapiens)-Νεάντερταλ.

Αν και το φύλο του πλάσματος δεν είναι γνωστό, ονομάστηκε «γυναίκα-Χ», επειδή τα μιτοχόνδρια (από όπου αναλύθηκε το DNA) κληρονομούνται μέσω της μητέρας. Σύμφωνα με τον Πάαμπο, τα μιτοχόνδρια της «γυναίκας-Χ» διαφέρουν από αυτά του ανθρώπου κατά περίπου 400 «γράμματα» DNA, ενώ οι Νεάντερταλ έχουν τις μισές μόνο διαφορές με τον άνθρωπο.

Είναι, προς το παρόν, αδύνατο για τους ερευνητές να έχουν την παραμικρή εικόνα για το πώς έμοιαζε η «γυναίκα-Χ», απλώς και μόνο με ένα μικρό οστό άκρου, για το λόγο αυτό ο Πάαμπο και οι συνεργάτες του επιφυλάσσονται ακόμα να την χαρακτηρίσουν οριστικά νέο είδος, συγγενικό με τον άνθρωπο.

Οι ερευνητές ήδη επιχειρούν να «διαβάσουν» γενετικές αλληλουχίες DNA από τα 3,1 δις «γράμματα» του γονιδιώματος του πυρήνα του κυττάρου (και όχι των μιτοχονδρίων που βρίσκονται εκτός πυρήνα) της «γυναίκας-Χ». Τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται σε μερικούς μήνες.

Οι πρώτες αναλύσεις του μιτοχονδριακού DNA δείχνουν ότι η «γυναίκα-Χ» δεν είχε επιμειξίες ούτε με homo sapiens, ούτε με Νεάντερταλ, αλλά για μια πιο σίγουρη εικόνα θα πρέπει οι ερευνητές να περιμένουν τις αναλύσεις του πυρηνικού DNA.

Σύμφωνα με τις πρώτες γενετικές αναλύσεις, η «γυναίκα-Χ» είχε έναν κοινό Αφρικανό πρόγονο με τον άνθρωπο και τον Νεάντερταλ πριν από 780.000 έως 1,3 εκατ. χρόνια, πριν αρχίσει να μεταναστεύει προς το Βορρά και την Ανατολή.

Η μετανάστευση αυτή είναι διαφορετική από εκείνη, που συνέβη πριν από περίπου 500.000 χρόνια από τον Homo heidelbergensis, τον θεωρούμενο ως πρόγονο των Νεάντερταλ και οδήγησε στην επικράτηση των τελευταίων.

Η «γυναίκα-Χ» εξάλλου, επειδή εμφανίστηκε πολύ αργότερα, δεν φαίνεται να συγγενεύει με τον πρόγονο του ανθρώπου, τον «όρθιο άνθρωπο» (homo erectus), που άρχισε να εγκαταλείπει την Αφρική πριν από περίπου 2 εκατ. χρόνια.

Θα πρόκειται επίσης για το δεύτερο είδος ανθρώπου που ζούσε παράλληλα με τον Homo sapiens πριν από μερικές δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Ο πρώτος είναι ο Homo neanderthalensis και ο δεύτερος είναι ο Homo florensiensis.

Newsroom ΔΟΛ και    news.ert.gr

Εξαφάνιση νησιού

ΕξαφανΙστηκε το νησΙ New Moore στον ΚΟλπο της ΒεγγΑλης

Λίντα Σπυρέλη

Από econews.gr

Εξαφανίστηκε το νησάκι New Moore, το οποίο αποτελούσε αντικείμενο διαμάχης για 30 χρόνια μεταξύ της Ινδίας και του Μπαγκλαντές, λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, αναφέρει δημοσίευμα του ειδησεογραφικού πρακτορείου AFP.

Το εν λόγω νησί ήταν ακατοίκητο βρισκόταν στο κόλπο της Βεγγάλης, είχε μήκος 3,5χλμ και πλάτος 3χλμ, ενώ ονομαζόταν και South Talpati στο Μπαγκλαντές.

«Δεν υπάρχει ίχνος από το νησί, όπως επιβεβαιώνουν οι δορυφορικές φωτογραφίες και οι ψαράδες που αλιεύουν στο κόλπο» δήλωσε ο καθηγητής Sugata Hazra από το Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου Jadavpur της Καλκούτας.

«Η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη, λόγω του φαινομένου του θερμοκηπίου έδωσε τη λύση στη διαμάχη που επικρατούσε μεταξύ της Ινδίας και του Μπαγκλαντές, τόσα χρόνια» τόνισε ο καθηγητής Sugata Hazra. 

Επίσης, επισήμανε ότι θερμοκρασίες που καταγράφονται στην περιοχή αυξάνονται κατά 0,4 βαθμούς Κελσίου, ετησίως.

Το 1981 η Ινδία είχε στείλει το στρατό να ανυψώσει τη σημαία της στο νησί.

Ένα μεγαλύτερο νησί με το όνομα  Lohachara εξαφανίστηκε από τον Κόλπο της Βεγγάλης το 1996, αναγκάζοντας τους 4,000 κατοίκους να μετακομίσουν.

Τουλάχιστον αλλά 5 νησιά απειλούνται, λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Το Μπαγκλαντές απειλείται ιδιαίτερα από το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής και μερικοί επιστήμονες προβλέπουν ότι  ένα μέρος των παράκτιων περιοχών του θα εξαφανιστεί μέχρι το 2050, αναγκάζοντας 20 εκατομμύρια ανθρώπους να μεταναστεύσουν.

Ενεργειακός «θησαυρός» κρύβεται στα κουκούτσια

i-live.gr Ένας ενεργειακός «θησαυρός» βρίσκεται κρυμμένος στα κουκούτσια, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Ημερησία».

Ένα παραπροϊόν, που παράγεται κατά την επεξεργασία της ελιάς στην Κρήτη και είναι φιλικό προς το περιβάλλον, μπορεί να αντικαταστήσει σε πολλές περιπτώσεις τη χρήση του πετρελαίου.

Πρόκειται για το πυρηνόξυλο, που κοστίζει μόνον το ένα τρίτο της αξίας του «μαύρου χρυσού» και χρησιμοποιείται ήδη, ευρέως στο νησί για τη θέρμανση κατοικιών και επαγγελματικών χώρων.

Τη σχετική ανακοίνωση, έκανε ο χημικός-μηχανικός και γενικός διευθυντής της ΑΒΕΑ (Ανώνυμος Βιομηχανική Εταιρεία «Ανατολή»), δρ. Ανδρέας Γεωργουσάκης, μιλώντας σε ημερίδα με θέμα «Στερεά καύσιμα από υπολείμματα αγροτικής και δασικής βιομάζας», που διοργάνωσε η Αναπτυξιακή Εταιρεία Ανατολική ΑΕ, στο πλαίσιο της 23ης Agrotica.

Συγκεκριμένα στη Κρήτη, το πυρηνόξυλο βρίσκει πολλές εφαρμογές στην παραγωγή θερμότητας, δεδομένου ότι παράγεται σε μεγάλες ποσότητες. Σήμερα η ετήσια παραγωγή κυμαίνεται περίπου στους 100,000 τόνους.

Παράλληλα, η χρήση του δεν παρουσιάζει δυσκολίες και η τιμή του είναι ιδιαίτερα ελκυστική σε σχέση με την ενεργειακή του αξία.
«Συνολικά, τα πυρηνελαιουργεία της Κρήτης, επεξεργάζονται περίπου 200,000 τόνους ελαιοπυρήνα και παράγουν 100,000 τόνους πυρηνόξυλο, από το οποίο αυτο-καταναλώνουν για τη λειτουργία τους 43,000 τόνους και το υπόλοιπο το διαθέτουν για πώληση», τόνισε ο κ. Γεωργουσάκης.

Ενδεικτικά, τα πυρηνελαιουργεία αγοράζουν τους 200,000 τόνους ελαιοπυρήνα προς 15 ευρώ τον τόνο και παράγουν 8,500 τόνους ακατέργαστο πυρηνέλαιο, συνολικής αξίας 5,525 εκατομμυρίων ευρώ και 100,000 τόνους πυρηνόξυλο αξίας 5 εκατομμυρίων ευρώ.

«Μάλιστα, το εργοστάσιο της ABEA είναι το πρώτο πυρηνελαιουργείο στην Ελλάδα, αφού λειτουργεί από το 1889 στα Χανιά της Κρήτης», επισήμανε ο ίδιος.

Στις βασικές εφαρμογές του πυρηνόξυλου στη Κρήτη, συγκαταλέγονται η παραγωγή ενέργειας για αγροτικές βιομηχανίες (πυρηνελαιουργεία, ελαιουργεία, ραφιναρία λαδιών, σαπωνοποιείο), για βιοτεχνίες – βιομηχανίες (τυροκομία, φούρνοι, πλυντήρια ρούχων, καζάνια τσικουδιάς, ασβεστοποιΐες), καθώς και για θέρμανση κατοικιών, ξενοδοχείων, θερμοκηπίων αλλά και για παραγωγή πρώτης ύλης σε ζωοτροφές.

Πηγή econews

Ανθρώπινο τέρας σκότωσε αρκουδάκι

arkoudaki

Άγνωστος δολοφόνησε και στη συνέχεια ακρωτηρίασε μια νεαρή θηλυκή αρκούδα, σε δασική περιοχή του νομού Καστοριάς. Τη νεκρή από πυροβολισμό αρκουδίτσα, ηλικίας 3 έως 4 ετών, εντόπισαν μέλη της περιβαλλοντικής οργάνωσης «Καλλιστώ», σε δασική περιοχή του δήμου Νεστορίου Καστοριάς.

Το άτυχο ζώο είχε κομμένο το ένα του αυτί, ενώ από την αυτοψία που διενεργήθηκε από κτηνίατρο της «Καλλιστώ», διαπιστώθηκε ότι το περιστατικό είχε συμβεί πριν από ένα μήνα.

«Τα τελευταία δύο χρόνια σκοτώθηκαν 23 αρκούδες μόνο στην περιοχή της Πίνδου», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η περιβαλλοντική οργάνωση και προσθέτει ότι «ο δράστης και τα κίνητρά του παραμένουν άγνωστα. Εξάλλου, μέχρι σήμερα ποτέ δεν έχει βρεθεί και δεν έχει καταδικαστεί κανένας υπαίτιος παρόλο που τα περιστατικά παράνομης εξόντωσης αρκούδων αυξάνονται διαρκώς, ξεπερνώντας τα 120 τα τελευταία 15 χρόνια».

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η υπεύθυνη ενημέρωσης της «Καλλιστώ», Ηλιάνα Μπουσιάκη, ανέφερε ότι «ο ασυνείδητος που πυροβόλησε και σκότωσε το άτυχο ζώο, δεν «αρκέστηκε» μόνο σ’ αυτό. Έκοψε από το νεκρό ζώο το ένα του αυτί και το πήρε μαζί του ως λάφυρο». Επισήμανε, τέλος, πως η αρκούδα είναι απόλυτα προστατευόμενο είδος και η εξόντωσή της διώκεται ποινικά.                                                             Από        ΕΡΤonline Ειδήσεις

Γροιλανδία: οι παράκτιοι παγετώνες αρχίζουν και λιώνουν

Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες, οι παράκτιοι παγετώνες που βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας αρχίζουν και λιώνουν, εξαιτίας των θαλάσσιων θερμών ρευμάτων που ρέουν μέσω των φιόρδ, αναφέρει δημοσίευμα του ειδησεογραφικού πρακτορείου AFP.

Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι αν συνεχιστεί η τήξη των παγετώνων στη Γροιλανδία και λιώσουν ολοκληρωτικά, η στάθμη των θαλασσών θα μπορούσε να ανέβει μέχρι και 7 μέτρα, με αποτέλεσμα να κινδυνεύσουν οι περιοχές με χαμηλό υψόμετρο.

Σύμφωνα με τις έρευνες, το επίπεδο της στάθμης των θαλασσών κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ΄60 αυξανόταν κατά 1,8 μιλιμέτρ ετησίως, ενώ αργότερα παρατηρήθηκε αύξηση 3 μιλιμέτρ ετησίως.

Ορισμένοι επιστήμονες υποστηρίζουν, ότι η τήξη των παγετώνων οφείλεται στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη. Ωστόσο πιστεύουν ότι η ταχύτητα, η οποία μετακινούνται οι παγετώνες προς τη θάλασσα, δεν οφείλεται μόνο στην κλιματική αλλαγή.

Μια ομάδα επιστημόνων από το Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο Woods Hole της Μασαχουσέτης, μέτρησε τη θερμοκρασία των υδάτων στο φιόρδ του Shermilik, το οποίο συνδέει το παγετώνα Helheim, στην ανατολική Γροιλανδία.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν την ύπαρξη θαλάσσιου ρεύματος στο φιόρδ με θερμοκρασία 3 με 4 βαθμών Κελσίου, αρκετά θερμό για να προκαλέσει τη διάβρωση των παγετώνων και να επιταχύνει την πορεία τους προς τη θάλασσα.

Τα όργανα που τοποθετήθηκαν για 8 μήνες στο φιόρδ, έδειξαν ότι οι άνεμοι που επικρατούσαν στην περιοχή, συνέβαλαν σημαντικά στην εισροή των θερμών θαλάσσιων υδάτων.

Διήμερο συνέδριο για την Κλιματική Αλλαγή

Διήμερο συνέδριο για την Κλιματική Αλλαγή, θα πραγματοποιηθεί στις 26-27 Φεβρουαρίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, στο Αμφιθέατρο Σ. Καράγιωργα ΙΙ.

Το συνέδριο με  θέμα «Κοπεγχάγη 2009. Το περιβάλλον στη δίνη μιας παγκόσμιας κρίσης»,  διοργανώνεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας και Κατάρτισης, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.

Η έναρξη του συνεδρίου θα πραγματοποιηθεί από τον υφυπουργό Γιάννη Μανιάτη.