Περί σκοταδισμού στο ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ, Νο7

Η Βιολογία στο Νέο Λύκειο 2

Του Νίκου Τσούλια

Αναρτήθηκε από:
ntsoulias, 24/08/2011

Η πρόταση του Νέου Λυκείου από το Υπουργείο Παιδείας επιχειρεί, εκτός των άλλων, τον επαναπροσδιορισμό του περιεχομένου της γενικής παιδείας, τη μείωση των γνωστικών αντικειμένων, την εμβάθυνση σε γνωστικούς τομείς σύμφωνα με τις επιλογές των μαθητών και την ανάπτυξη μεθοδολογίας έρευνας. Όλα αυτά συνιστούν ορθή εκπαιδευτική πολιτική επιλογή και συμβαδίζουν τόσο με τα πορίσματα της επιστημονικής βιβλιογραφίας όσο και με τις γενικότερες τάσεις στα άλλα εκπαιδευτικά συστήματα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εγείρεται, όμως, θέμα με την υλοποίηση κάποιων επιμέρους επιλογών. Και μια όψη αφορά το ρόλο των Βιολογικών επιστημών στο σύγχρονο σχολείο, ο οποίος, αντί να ενισχυθεί, απομειώνεται χωρίς να προκύπτει από πουθενά μια στοιχειώδης επιχειρηματολογία γι’ αυτή την εξέλιξη. Είναι οδυνηρό, πάντως, η διάρθρωση του περιεχομένου του σχολείου να γίνεται με συντεχνιακά κριτήρια των υπεύθυνων σχεδιαστών, γεγονός που θυμίζει παρεμβάσεις εξω – εκπαιδευτικών σκοπιμοτήτων όπως γίνονταν παλιότερα στο εκπαιδευτικό μας σύστημα.

Και επειδή είμαστε μικρή χώρα και όλοι γνωριζόμαστε σ’ αυτό τον τόπο, οι εν λόγω υπεύθυνοι θα έπρεπε να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Η θεσμική τους ιδιότητα, ιδιότητα που αποκτήθηκε με πολιτική επιλογή, δεν τους δίνει τη δυνατότητα να παρεμβαίνουν στα εκπαιδευτικά μας πράγματα σαν να είναι προσωπική υπόθεση. Πρέπει μάλιστα να αναφερθεί ότι στην ιστορία της εκπαίδευσης τέτοιες εξόφθαλμες αντι-εκπαιδευτικές παρεμβάσεις (ενδεικτικά αναφέρω την εκτός νοήματος αλλά πλήρους συντεχνίας εισαγωγή του περίφημου μαθήματος της Επιστημολογίας στο Λύκειο με το Νόμο 2525/1997) καταγράφονται με μελανά γράμματα και αποβάλλονται πολύ γρήγορα από το σώμα της εκπαίδευσης, αφού όμως επιφέρουν και ανάλογη ζημιά.

Ποιος ιθύνων νους – περαστικός από τον πολιτικό και μόνο χώρο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης – μπορεί να επιβάλλει τη μείωση του ρόλου της Βιολογίας στο σύγχρονο σχολείο, όταν η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την εντυπωσιακή άνοδο της βιοτεχνολογίας, της μηχανικής γενετικής, της μοριακής βιολογίας, της συνθετικής βιολογίας, της οικολογίας, της βιοενέργειας κλπ κλπ;

Ποια εκπαιδευτική επιλογή μπορεί να περιθωριοποιεί τον επιστημονικό εγγραμματισμό και μάλιστα στοιχεία του βασικού του πυρήνα; Η εξελικτική θεωρία δεν αποτελεί μόνο μια ολοκληρωμένη επιστημονική θεωρία που αφορά την προέλευση και την πορεία της ζωής πάνω στη Γη, δεν είναι μόνο ένα βασικό στοιχείο αυτογνωσίας και ετερογνωσίας, αλλά αποτελεί μοντέλο και οδηγό για την προσέγγιση οποιουδήποτε πολυπαραγοντικού συστήματος και συνιστά έναν οδηγητικό μίτο για αρκετούς επιστημονικούς χώρους.

Ποια πολιτική επιλογή μπορεί να κρατήσει το ελληνικό σχολείο έξω από τη νέα εποχή του παρεμβατικού και μετασχηματιστικού ρόλου της Βιολογίας σε ένα ευρύ φάσμα (κοινωνικό, οικονομικό, πολιτιστικό, ηθικό) της ανθρώπινης δραστηριότητας;

Ποια αξιολογικά κριτήρια θέλουν να οδηγήσουν την πρόταση στον αλληλοαποκλεισμό δύο κυρίαρχων επιστημονικών και ταχέως ανερχόμενων επιστημονικών πεδίων του αιώνα μας, της Βιολογίας και της Τεχνολογίας – Πληροφορικής;

Το Λύκειο είναι σχολείο γενικής παιδείας. Οι νέοι θα προσλάβουν γενικές γνώσεις από τη θεσμική εκπαίδευση για τελευταία φορά στη ζωή τους και, ως εκ τούτου, το σχολείο οφείλει να είναι συγκροτημένο με τα πιο ισχυρά επιστημονικά και παιδαγωγικά «εργαλεία». Είναι ορθή επομένως η παρατήρηση ότι «βασική προϋπόθεση είναι να έχουν αποκτήσει όλοι οι μαθητές βασικές γνώσεις, που θα τους επιτρέψουν να αναπτύξουν ολοκληρωμένα την ταυτότητα ενός κριτικού και ενεργού πολίτη και να επιλέξουν με ωριμότητα την παραπέρα επαγγελματική τους εξέλιξη».

Και αν τη δεκαετία του ‘80 επικρατούσε η αντίληψη της κατάτμησης των γνωστικών αντικειμένων και της εξειδίκευσης, τώρα σε όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα «δυτικού τύπου» επικρατεί η πρακτική της ισχυροποίησης της γενικής παιδείας με μια μικρή δυνατότητα εμβάθυνσης.

Αλλά μπορεί να επεκτείνεται η οριζόντια μετακίνηση των φοιτητών μέσα στις σχολές το πρώτο έτος και να μην μπορεί να γίνει αυτό πρακτικά μέσα στο Λύκειο λόγω της ισχυρής εξειδίκευσης των διαφόρων κατευθύνσεων; Μπορεί, δηλαδή, ο μαθητής να αποφασίσει τελεσίδικα την επιστημονική του εξειδίκευση και την επαγγελματική του επιλογή στην Α΄ Λυκείου, όταν ακόμα δεν έχει κατανοήσει βασικά στοιχεία τόσο των δυνατοτήτων του όσο και κλίσεών του;

Αυτή η προχειρότητα των συρραφών εμφανίζεται όχι μόνο στα γνωστικά αντικείμενα αλλά και στα σχολικά βιβλία. Αντί, τα στελέχη του Υπουργείου να προτείνουν επιλογές στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου που συμβαδίζουν με τις σύγχρονες εξελίξεις και να προετοιμάζουν το σχολείο (βιβλία κλπ), ώστε να εξελιχθεί ομαλά η πρόταση του Νέου Λυκείου, επιδίδονται σε παραγοντισμούς και συντεχνιακές πρακτικές – σαν να είναι οι θεσμοί της εκπαίδευσης ελεύθερο πεδίο αυτοσχεδιασμού – απόρροια σε μεγάλο βαθμό της αδυναμίας τους να συλλάβουν τις επιταγές της εκπαίδευσης και τα μηνύματα των καιρών.

Πηγή : Παιδείας Εγκώμιονπαιδεία, μόρφωση, σχολείο, επιστήμη, βιβλία

παιδεία, μόρφωση, σχολείο, επιστήμη, βιβλία

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s