“Νέο”… είδος ανθρώπου

Ξάδελφος από καιρό χαμένος
Οστό που βρέθηκε στη Σιβηρία «ανήκε σε άγνωστο είδος ανθρώπου»

Associated Press

Η θέα από τη σπηλιά όπου βρέθηκε το μοναδικό οστό. Αυτό πρέπει να αντίκριζε και ο μακρινός μας ξάδελφος.

Ουάσινγκτον
Ερευνητές που πραγματοποίησαν γενετικές εξετάσεις  σε ένα οστό που βρέθηκε σε σπηλιά της Σιβηρίας έμειναν έκπληκτοι όταν διαπίστωσαν ότι δεν προέρχεται από σύγχρονο άνθρωπο ούτε από τον άνθρωπο του Νεάντερταλ. Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, ένα ακόμα είδος θα πρέπει να προστεθεί στο οικογενειακό μας δέντρο.

Το οστό ενός ανθρώπινου δάχτυλου βρέθηκε το 2008 σε μια απομονωμένη σπηλιά των ορέων Αλτάι στη Σιβηρία. Οι Ρώσοι ερευνητές που το εντόπισαν δεν του έδωσαν τότε σημασία, υποθέτοντας ότι προερχόταν από τους Νεάντερταλ που είναι γνωστό ότι ζούσαν στην περιοχή μέχρι πριν από 30.000 χρόνια.

Την υπόθεση αυτή ανατρέπει τώρα η ομάδα του Σβάντε Πάαμπο, κορυφαίου ειδικού στο Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ στη Λειψία της Γερμανία (είχε γίνει διάσημος για τον προσδιορισμό της πρώτης γενετικής αλληλουχίας από οστά Νεάντερταλ).

O Dr Πάαμπο αναφέρει στο περιοδικό Nature ότι το γενετικό υλικό από το οστό της Σιβηρίας (και συγκεκριμένα το μιτοχονδριακό DNA) δεν ταιριάζει με το DNA ούτε του Homo sapiens ούτε του Homo neandertalensis. Η «γυναίκα-Χ», όπως ονομάστηκε το πλάσμα, που ζούσε πριν από 30.000 – 50.000 χρόνια, είχε ένα κοινό πρόγονο με τους ανθρώπους και τους Νεάντερταλ πριν από περίπου ένα εκατομμύριο χρόνια, αλλά διαφέρει από αυτά τα δύο είδη. Αυτό υποδηλώνει ότι ανήκει σε άγνωστο μέχρι σήμερα είδος του γένους Homo.

«Σχεδόν δεν το πίστευα. Ακουγόταν υπερβολικά τραβηγμένο για να είναι αληθινό» σχολιάζει ο ερευνητής στο δικτυακό τόπο του Nature. O ίδιος πιστεύει πως πρόκειται για νέο είδος, αναγνωρίζει όμως ότι αυτό θα πρέπει να επιβεβαιωθεί με περαιτέρω μελέτες.

Οι ερευνητές εξεπλάγησαν ακόμα περισσότερο όταν διαπίστωσαν ότι το DNA του οστού διέφερε από το DNA του σύγχρονου ανθρώπου περισσότερο από ό,τι διαφέρει το γενετικό υλικό του Νεάντερταλ. Αυτό υποδεικνύει ότι η εξελικτική γραμμή του είδους της Σιβηρίας διαχωρίστηκε από την εξελικτική γραμμή του ανθρώπου πριν από ένα εκατομμύριο χρόνια, αρκετά νωρίτερα από ό,τι διαχωρίστηκαν οι Νεάντερταλ.

Με άλλα λόγια, ο άνθρωπος της Σιβηρίας ήταν πιο μακρινός συγγενής μας από ό,τι ο Homo neanderthalensis. Πιθανώς, όμως, να ήταν κι αυτός απόγονος του Homo erectus, ο οποίος είχε εξαπλωθεί στην Ασία πριν από περίπου 2 εκατ. χρόνια, πολύ πριν εμφανιστεί ο σύγχρονος άνθρωπος.

Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, θα πρόκειται για την πρώτη φορά που ένα νέο είδος ανθρώπου αναγνωρίζεται από το γενετικό υλικό του.

Για «την κορφή του παγόβουνου», έκανε λόγο ο παλαιοανθρωπολόγος Κρις Στρίνγκερ του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, εκτιμώντας ότι πολλοί περισσότεροι ανθρωπίδες (ανθρωποειδείς), που δεν θα είναι ούτε άνθρωποι ούτε Νεάντερταλ, θα ανακαλυφθούν τα επόμενα χρόνια, ιδίως στην κεντρική και ανατολική Ασία.

Μέχρι πρόσφατα, οι ανθρωπολόγοι πίστευαν ότι οι Νεάντερταλ και οι άνθρωποι ήσαν οι μόνοι ανθρωπίδες που περιπλανιόνταν στην Ευρώπη και στην Ασία κατά την ύστερη Πλειστόκαινο περίοδο.

Η ανακάλυψη το 2003 στη νήσο Φλόρες της Ινδονησίας του, ηλικίας 17.000 ετών, μικρόσωμου «χόμπιτ» (Homo floresiensis), ένα πλάσμα με ύψος ενός μόλις μέτρου, που θεωρείται νέο είδος, ήρθε να ανατρέψει αυτή την αντίληψη.

Το νέο πλάσμα που ανακαλύφθηκε το 2008 στο σπήλαιο Ντενίσοβα της νότιας Σιβηρίας (στα όρη Αλτάι) από Ρώσους αρχαιολόγους και το οποίο πιθανώς ζούσε κοντά με τους ανθρώπους και τους Νεάντερταλ, επιβεβαιώνει ότι επικρατούσε μια πολύ πιο πολύπλοκη εικόνα, πέρα από το απλοϊκό δίπολο «σοφός» άνθρωπος (homo sapiens)-Νεάντερταλ.

Αν και το φύλο του πλάσματος δεν είναι γνωστό, ονομάστηκε «γυναίκα-Χ», επειδή τα μιτοχόνδρια (από όπου αναλύθηκε το DNA) κληρονομούνται μέσω της μητέρας. Σύμφωνα με τον Πάαμπο, τα μιτοχόνδρια της «γυναίκας-Χ» διαφέρουν από αυτά του ανθρώπου κατά περίπου 400 «γράμματα» DNA, ενώ οι Νεάντερταλ έχουν τις μισές μόνο διαφορές με τον άνθρωπο.

Είναι, προς το παρόν, αδύνατο για τους ερευνητές να έχουν την παραμικρή εικόνα για το πώς έμοιαζε η «γυναίκα-Χ», απλώς και μόνο με ένα μικρό οστό άκρου, για το λόγο αυτό ο Πάαμπο και οι συνεργάτες του επιφυλάσσονται ακόμα να την χαρακτηρίσουν οριστικά νέο είδος, συγγενικό με τον άνθρωπο.

Οι ερευνητές ήδη επιχειρούν να «διαβάσουν» γενετικές αλληλουχίες DNA από τα 3,1 δις «γράμματα» του γονιδιώματος του πυρήνα του κυττάρου (και όχι των μιτοχονδρίων που βρίσκονται εκτός πυρήνα) της «γυναίκας-Χ». Τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται σε μερικούς μήνες.

Οι πρώτες αναλύσεις του μιτοχονδριακού DNA δείχνουν ότι η «γυναίκα-Χ» δεν είχε επιμειξίες ούτε με homo sapiens, ούτε με Νεάντερταλ, αλλά για μια πιο σίγουρη εικόνα θα πρέπει οι ερευνητές να περιμένουν τις αναλύσεις του πυρηνικού DNA.

Σύμφωνα με τις πρώτες γενετικές αναλύσεις, η «γυναίκα-Χ» είχε έναν κοινό Αφρικανό πρόγονο με τον άνθρωπο και τον Νεάντερταλ πριν από 780.000 έως 1,3 εκατ. χρόνια, πριν αρχίσει να μεταναστεύει προς το Βορρά και την Ανατολή.

Η μετανάστευση αυτή είναι διαφορετική από εκείνη, που συνέβη πριν από περίπου 500.000 χρόνια από τον Homo heidelbergensis, τον θεωρούμενο ως πρόγονο των Νεάντερταλ και οδήγησε στην επικράτηση των τελευταίων.

Η «γυναίκα-Χ» εξάλλου, επειδή εμφανίστηκε πολύ αργότερα, δεν φαίνεται να συγγενεύει με τον πρόγονο του ανθρώπου, τον «όρθιο άνθρωπο» (homo erectus), που άρχισε να εγκαταλείπει την Αφρική πριν από περίπου 2 εκατ. χρόνια.

Θα πρόκειται επίσης για το δεύτερο είδος ανθρώπου που ζούσε παράλληλα με τον Homo sapiens πριν από μερικές δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Ο πρώτος είναι ο Homo neanderthalensis και ο δεύτερος είναι ο Homo florensiensis.

Newsroom ΔΟΛ και    news.ert.gr

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s